Šta je državina?
Državinu stvari ima svako lice koje neposredno vrši faktičku vlast na stvari (neposredna državina). Državinu stvari ima i lice koje faktičku vlast na stvari vrši preko drugog lica, kome je na osnovu plodouživanja, ugovora o korišćenju stana, zakupa, čuvanja, posluge ili drugog pravnog posla dalo stvar u neposrednu državinu (posredna državina). Državina se gubi kada držalac prestane da vrši faktičku vlast na stvari.
Kako se štiti državina?
Svaki držalac stvari i prava ima pravo na zaštitu od uznemiravanja ili oduzimanja državine (smetanje državine). Držalac ima pravo na samopomoć protiv onog ko ga neovlašćeno uznemirava u državini ili mu ju je oduzeo, pod uslovom da je opasnost neposredna, da je samopomoć nužna i da način njenog vršenja odgovara prilikama u kojima postoji opasnost. Sudska zaštita od uznemiravanja, odnosno oduzimanja državine može se tražiti u roku od 30 dana od dana saznanja za smetanje i učinioca, a najkasnije u roku od godinu dana od nastalog smetanja (spor zbog smetanja državine).
Koje su karakteristike spora zbog smetanja državine?
Sud pruža zaštitu prema poslednjem stanju državine i nastalom smetanju. Isključeno je raspravljanje o pravu na državinu, o pravnom osnovu, savesnosti državine ili o zahtevima za naknadu štete. Postupak je hitan, uprošćen i rokovi su kraći. Kada donese rešenje povodom zahteva za zaštitu od smetanja državine sud određuje zabranu daljeg uznemiravanja državine, pod pretnjom novčane kazne, odnosno vraćanja oduzete državine, kao i druge mere potrebne za zaštitu od daljeg smetanja.
Koji su najčešći slučajevi smetanja državine u praksi?
Najčešći slučajevi smetanja državine u praksi su: zamena brave na vratima usled čega vlasnik ili zakupac ne može da uđe, istovaranje materijala na parceli i slično.
Danilo Babić- advokat Novi Sad
